Persbericht 17 april 2024
Statement van oppositiepartijen over staatssteunkwestie rond waterschapssloten.
Opschudding in waterschapsland. De afgelopen weken bleken er extra vergaderingen nodig om het
Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (de Europese GLB) te bespreken. Waar gaat het om? Agrariërs
hebben Brabantse Delta gevraagd om waterschapssloten op te mogen geven, zodat zij EU-subsidie
kunnen innen. Staatssteun, vindt de oppositie, daarbij gesteund door de Unie van Waterschappen
en Europa Decentraal. Het plan lijkt er desondanks te worden doorgedrukt op 17 april.
Met dit persbericht willen 50Plus, AWP, Natuurterreinen, Partij voor de Dieren en Partij van de Arbeid
hun visie delen. De partijen begrijpen dat het agrarisch getinte Dagelijks Bestuur ervoor voelt om
‘haar’ sector met het ‘uitlenen’ van waterschapssloten te helpen. De oppositiepartijen begrijpen ook
het verzoek van de agrariërs. Gratis geld laat je niet liggen. Het probleem zit wat betreft de oppositie
aan de waterschapskant. Brabantse Delta kiest ervoor om agrariërs te helpen met belastinggeld van
de burger. Belasting die voor burgers recent nog flink verhoogd is – en voor agrariërs verlaagd.
Waarvoor is deze GLB-subsidiemogelijkheid bedoeld? De Europese Unie wil stimuleren dat agrariërs
vier procent van hun akkerland ‘braak’ laten liggen. Dat is gunstig voor de biodiversiteit en voor de
bodem, en het helpt bij het halen van de Kaderrichtlijn Water. Vier procent vormt uiteraard een
aardig stuk productieland. Logisch dus dat de agrariërs zoeken naar manieren om die procenten
elders te realiseren. Zij vonden een geitenpaadje: de aangrenzende sloten van het waterschap. Als de
boer daar nou eens een natuurvriendelijke oever belooft aan te leggen, mag deze waterschapsgrond
dan meetellen voor de vier procent? Handige bijkomstigheid: er kan door dit geboden presentje
meteen ook meer mest worden uitgereden, en dat in zwaarbelast mestgebied.
Afgelopen november kwam de Unie van Waterschappen na veel wikken en wegen met een advies.
Het antwoord? ‘Nee, tenzij’. Slechts onder strikte voorwaarden zal Brussel deze ‘uitleen’ van
waterschapssloten niet als staatssteun zien. De UvW pleit daarom voor voorzichtigheid. De
oppositiepartijen omarmen dit advies: de vier procent vraagt om met rust gelaten akkerland, grond
die normaalgesproken wél in gebruik is. Voor de sloten van het waterschap geldt dit niet.
De voorgestelde ‘uitleenmogelijkheid’ gaat daarmee tegen de geest van de GLB-regeling in. Alleen
wanneer de Europese Commissie expliciet toestemming geeft, kan een dergelijke betaling in natura
geoorloofd zijn. Europa zal nooit akkoord gaan, denkt de oppositie, want het plan van Brabantse
Delta kenmerkt zich door willekeur. Enkel eigenaars met percelen aan waterschapssloten profiteren.
Waarom zou het waterschap specifieke agrariërs te hulp mogen schieten, terwijl anderen
achterblijven? In de analyse van de Unie kleuren de opties dan ook rood: dit is staatssteun, niet doen.
Veel waterschappen kiezen voor ander beleid. Zo niet Brabantse Delta. Het Dagelijks Bestuur
(bestaande uit BBB, VVD, WBWB, Water Natuurlijk en ZLTO) wil de donkerrode optie op tafel houden.
Hun plan zou binnen de grenzen van staatssteun passen. De oppositiepartijen betwijfelen dit. Dat
begint al bij de basis. Normaalgesproken rekent het waterschap de eigen organisatiekosten door met
leges. Zelfs die basale voorziening ontbreekt in het huidige DB-voorstel.
Vreemd, want de organisatielast voor het waterschap neemt bij het goedkeuren van deze regeling
toe. Er moet immers gecheckt worden of de deelnemende agrariërs hun tegenprestatie uitvoeren.
Het DB-voorstel laat de mogelijkheid open dat de tegenprestatie nog geleverd moet worden. Wat
voor overwerk en juridisch gedoe haalt waterschap Brabantse Delta zich daarmee op de hals?
De afgelopen maand werden er meerdere last minute vergaderingen ingelast over de heikele kwestie.
Het voorstel van het Dagelijks Bestuur riekt naar haastwerk. De agrariërs moeten hun
subsidieaanvraag blijkbaar koste wat kost nog dit voorjaar kunnen indienen.
De oppositie kijkt nu naar DB-partijen Water Natuurlijk en West-Brabant WaterBreed, van hen
verwachten zij op de bestuursvergadering van 17 april een rationele beweging. In deze lastige kwestie
is de oproep eenvoudig: beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald.
50PLUS
AWP
Natuurterreinen
Partij voor de Dieren
Partij van de Arbeid
Voor vragen over dit persbericht kunt u contact opnemen met:
Frans Post (Natuurterreinen)
0618303282
f.post@brabantsedelta.nl